ပဲခူးေရႊေမာ္ေဓါဘုရားသမိုင္းေႀကာင္း

ေေ််ိ

                                   ေရႊေမာ္ေဓါဘုရားသမိုင္းေႀကာင္း 
          ျမန္မာနိဳင္ငံ  ပဲခူးျမိဳ့တြင္ တည္ရွိေသာ ေရႊေမာ္ေဓါဘုရား(ခ)ႀကီးမားေသာေရႊေစတီေတာ္ဘုရားကို 

လြန္ခဲ့ေသာ နွစ္ေပါင္း (၁၀၀၀)ခန့္က တည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့ႀကသည္။ မြန္ဘုရားေတြထဲမွ ထင္ရွားေက်ာ္ႀကား လွေသာဘုရားတစ္ဆူလဲ ျဖစ္ပါသည္။ 

ျဖစ္ ပ်က္ ဆိုတဲ့ အသိ တရား

ျဖစ္ပ်က္ ဆိုတဲ့ အသိတရား ဟာ တန္ဖိုးအင္မတန္ၾကီးမားပါတယ္။
ဒီ စကားေလးကို ခပ္ေပါ့ေပါ့ ရယ္သြမ္းေသြးျပီး ေျပာတာေလးကို ၾကားမိျပီး အင္မတန္မွ စိတ္မခ်မ္းမသာ
ျဖစ္မိလို ့ပါ။

စကားၾကမ္းေလးနဲ့ ေျပာရရင္ ပုထုဇဥ္ အရိုင္းအစိုင္းေတြဟာ တရားကိုတရားမွန္းမသိဟာသ ေႏွာျပီးေျပာတတ္ၾကတယ္။ရယ္စရာလို ့ထင္တတ္ၾကတယ္။ တရားသျဖင္ ့ေသာ္၎။ မတရားသျဖင့္

အအိပ္ဆိုးေသာ မယားေၾကာင့္ ေသာတာပန္ တည္ေသာ ေယာက္်ား

သာ၀တၳိျပည္`၌ ေနေသာ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးသည္ ရဟန္းေတာ္မ်ား၏ ဆြမ္းထမင္းဟင္းအက်န္ကို သံုးေဆာင္
ရ၍ ဤ သို ့ လွ်င္ အၾကံျဖစ္၏။
ငါသည္ေန ့ည ပတ္လံုးပင္ပန္းဆင္းရဲစြာ အလုပ္ကိုၾကိဳးစားေသာ္လည္း ဤ အရွင္ေကာင္းတို့၏ ဆြမ္းကဲ့သို့
ေကာင္းေသာ ထမင္းဟင္းကိုမစားရ။ ငါ၏လူအျဖစ္သည္ အက်ိဳးမရွိ။ရဟန္းျပဳအံ ့ဟု ၾကံေလ၏

ပုထုဇဥ္ ႏွင့္ အရိယာ

သူခိုးႏွစ္ေယာက္သည္ ေဇတ၀န္ ေက်ာင္းေတာ္ တရားပြဲ``၌ တရားနာသူမ်ား အၾကားတြင္ေရာကာေရာက္
ေနေလ၏။ တစ္ဦးေသာ သူခိုးသည္ တရားေတာ္ကိုနာၾကား၍ ေန၏။ က်န္တစ္ဦးသည္ ပစၥည္း ခိုးယူရန္
ၾကံစည္၍ၾကည့္ရွ ူေန၏။


တရားနာေသာ သူခိုးသည္ တရားေတာ္ကိုနာၾကားရင္း ပင္ ေသာတာပန္ တည္ေလ၏။

မသိေသးသမွ် ခိုးေနၾကဦးမည္

ဗာရာဏသီ မင္းတစ္ပါး ရွိတယ္။သူ့ကို စားဖိုမွ ူးက အစားေကာင္းအေသာက္ေကာင္းေတြနဲ့ခ်က္ျပီးေတာ့
ေကၽြးပါတယ္။စားဖိုးမွ ူးက မင္းၾကီးေပးမယ့္ ဆုေတာ္ လာဘ္ေတာ္ေတြကိုလည္း သိတ္ျပီးေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ မင္းၾကီးက ဘယ္ေလာက္ေကာင္းေအာင္ခ်က္ကပ္ကပ္ ေကာင္းတယ္လို ့ေက်းဇူး စကား တစ္ခြန္း
ေတာင္ မေျပာပါဘူုး။

ယမမင္း၏ေနာက္ဆံုးလက္ေဆာင္...။

  ငရဲဘံုဆိုတာ အားလံုးၾကားဘူးတယ္။ ေဒ၀ဒူတသုတၱန္မွာဆိုရင္ ငရဲဘံုဟာ ငရဲက်သြားတဲ့သူေတြကို 
အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ယမမင္းႀကီးဆိုတာရွိတယ္။ ယမမင္း ႀကီးကိုဗုဒၶစာေပမွာ သူေတာ္ေကာင္းလို႔ သတ္မွတ္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔တုန္းဆိုယမမင္းႀကီးကငရဲက်လာတဲ့ ပုဂၢဳိလ္ေတြထဲကကယ္တင္လို႔ရမယ့္
ပုဂၢဳိလ္ေတြကို ကယ္တင္ဖို႔ဆိုတဲ့အေနအထားမ်ဳိးနဲ႔သူေနတာ။

အဘယာရာမဆရာေတာ္ႀကီး

သာသနာေတာ္ႀကီး စင္စင္ၾကယ္ၾကယ္ သန္႔သန္႔ရွင္းရွင္းနဲ႔ အဓြန္႔ရွည္တည္တန္႔ဖို႔အတြက္ဆုိရင္ ``ေကာင္းမြန္ေသာ မ်ဳိးဆက္သစ္လူငယ္မ်ားေမြးထုတ္ျခင္း´´သည္သာလွ်င္ အဓိကပဓာနက်ေသာ အေၾကာင္းရင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဘုရားရွင္က အရွင္မဟာကႆပ အရွင္အာနႏၵာ အရွင္အႏုရုဒၶါတုိ႔လို ေကာင္းမြန္ေသာ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြ ေမြးထုတ္ခဲ့ၿပီး အရွင္မ်ားျမတ္မ်ားကလည္း အရွင္ေရ၀တ အရွင္သဗၺကာမီ အရွင္ဒါသ

တရားသျဖင့္ က်င့္မႈ မက်င့္မႈ

♣ မဟာလိသုတ္ ♣
အခါတစ္ပါး၌ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ေဝသာလီျပည္ မဟာဝုန္ေတာ ျပာသာဒ္ ေဆာင္ေပါက္ေသာ ေက်ာင္း၌ သီတင္းသံုး ေနေတာ္မူ၏။
ထိုအခါ လိစၧဝီမင္းသား မဟာလိသည္ ျမတ္စြာဘုရားအထံသို႔ ခ်ဥ္းကပ္ၿပီးေနာက္ ရွိခိုး၍ တစ္ခုေသာ ေနရာ၌ ထိုင္ေနလ်က္ ျမတ္စြာဘုရားအား…
''အသွ်င္ဘုရား ယုတ္ညံ့ေသာ မေကာင္းမႈ ကံကုိ ျပဳရန္ ယုတ္ညံ့ေသာ မေကာင္းမႈ ကံ ျဖစ္ရန္ အေၾကာင္းကား အဘယ္ပါနည္း၊

သဒၶါနဲ႔ ပညာ

                                                           ဘုရားရွင္ကုိ ေမးတဲ့ နတ္သားရဲ႕ နံပါတ္ (၃) ေမးခြန္းက

ကိ ံသု နရာနံ ရတနံ - အဘယ္တရားသည္ လူတုိ႔၏ ရတနာမည္ပါသနည္း တဲ့။

လူေတြရဲ႕ ရတနာဆုိတာ ဘာကုိ ေျပာတာလဲ။

အိမ္တစ္အိမ္မွာ ဒီတရားကုိ ေဟာျပရင္း ဒီေမးခြန္းကုိ ဒကာႀကီးကုိ ေမးၾကည့္ေတာ့

ဘုရား တရား သံဃာ ရတနာသုံးပါးပါဘုရား တဲ့။ သူေျဖတဲ့အေျဖက ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြအတြက္ေတာ့ ဟုတ္သလုိလုိပဲ။

မိ စၦာဒိဌိျဖစ္မွဳနဲ႔ သမၼာဒိဌိျဖစ္မွဳ။

        လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ အေတြးအေခၚေတြ မွားသြားေအာင္၊ အယူအဆေတြမွားသြားေအာင္
မွားယြင္းတဲ့ အေတြးအေခၚေတြ ရသြားေအာင္ အေၾကာင္းႏွစ္မ်ိဳး ရွိတယ္။
         “ပရေတာေဃာသ” သူတစ္ပါးထံမွ ေဟာေျပာပို႔ခ်တဲ့ အသံေတြ၊ ဒါ... အျပင္ဘက္က အ
ေၾကာင္းတရားပဲ။ “အေယာနိေသာ မနိသိကာရ” ကိုယ္တိုင္က မွန္မွန္ကန္ကန္ ဆင္ျခင္ႏွလံုးသြင္း

သတိပဌာန္ ၄ ပါး။

        သတိပဌာန္ဟူသည္ လြန္စြာတည္ေသာ သတိ၊ ခိုင္ၿမဲစြာတည္ေသာ သတိဟု အဓိပၸါယ္ရရွိ
ပါသည္။ သက္ဆိုင္ရာ အာရံုထဲ၌ စြဲစြဲၿမဲၿမဲ သက္၀င္တည္ေနေသာ သတိေစတသိက္ကို ဆိုလိုပါ
သည္။ တရားကိုယ္အားျဖင့္ သတိေစတသိက္ ၁ ပါးတည္းျဖစ္ေသာ္လည္း အာရံု ၄ မ်ိဳး၊ ယူပံုအ
ျခင္းအရာ ၄ မ်ိဳး၊ ပယ္ခြါျခင္းကိစၥ ၄ မ်ိဳး ပါးျခင္းေၾကာင့္ သတိပဌာန္ ၄ မ်ိဳး ပါးရျခင္းျဖစ္ပါသည္။

မိုးကုတ္ဆရာေတာ္၏ တရားေတာ္မွ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္မ်ား(၂)။

   ၁၂။ ယံုၾကည္က်န္းမာ၊ စိတ္ေျဖာင့္စြာျဖင့္၊ လြန္စြာအားထုတ္၊ နာမ္ႏွင့္ရုပ္ကို၊
         ျဖစ္ခ်ဳပ္ဉာဏ္ျမင္၊ ဤငါးအင္ အမွန္ပင္ မဂ္ရေၾကာင္း။
   ၁၃။ မစြန္႔ကာမ၊ ဆရာမရွိ၊ ၀ီရိယေလ်ာ့၊ အားအင္ေပ်ာ့ကာ၊ လြန္စြာယူမွား၊
         ဤငါးပါး၊ တရားမဂ္ဖိုလ္ ေ၀းေလသတည္း။
   ၁၄။ သစၥာဆိုတာ ဘယ္သူ႕ကိုမွ ငဲ့တဲ့တရားမဟုတ္ဘူး။

ဓမၼဒူတအရွင္ေဆကိႏၵ သိခဲ့တဲ့ တရားသေဘာ။

     ဘုန္းဘုန္းကလည္းပဲ ကိုယ့္ဘ၀ ဒီဘ၀ရဲ႕အစကို  ဘုန္းဘုန္း မွတ္မိတာေလး  တစ္ခု
ေျပာၾကည့္ပါအံုးမယ္။ တစ္ေန႔ေတာ့ အေဖအေမတို႔ အိမ္မွာမရွိၾကဘူး ရြာထဲကိုကိစၥတစ္ခုနဲ႔
သူတို႔သြားၾကတယ္။ မွတ္မိတာကေတာ့ အခ်ိန္က ည(၇)နာရီ ေလာက္ေပါ့။ ေမွာင္လာပါၿပီ
မိုးေတြကလည္း အံု႔အံု႔နဲ႔ မည္းေနတာပဲ။ ညအေမွာင္ အိမ္တစ္လံုးမွာ  မိုးေမွာင္မိုက္အတြင္း
ကေလးအရြယ္ ညီအစ္ကို ႏွစ္ေယာက္ထဲ က်န္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ မွတ္မိေနပါတယ္။

“ေမတၱသုတ္ေတာ္လာ လိုက္နာသင့္ဖြယ္ ( ၁၅ )ခ်က္။”

၁။ သေကၠာစ= တစိုက္မတ္မတ္စြမ္းနုိင္ေအာင္ ပြားမ်ားအပ္၏။
၂။ ဥဇု စ= ကိုယ္ႏွဳတ္ႏွစ္ပါး ႐ိုးသားေျဖာင့္မတ္သင့္သည္။
၃။ သုဟုဇု စ= သာမာန္မဟုတ္ပဲ အလြန္ေကာင္းစြာ ေျဖာင့္မတ္သင့္၏။
၄။ သု၀ေစာ စ= ဆိုဆံုးမ လြယ္သူျဖစ္သင့္၏။

နိဗၺာန္ကို တကယ္လိုခ်င္တာလား ?၊

         သဂၤဇာ ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးရဲ႕ စကားပံုေပါင္းခ်ဳပ္က်မ္းထဲမွာလာတဲ့ ပုံ၀တၳဳေလးတစ္ခု
ေပါ့။ သူ႕နာမည္က ေစ်းေတာင္က ကိုေမာင္တဲ့။ မႏၱေလးဘုရားႀကီးသြားၿပီး ေန႔စဥ္ ဘုရားရွိခိုးကာ
ေအာ္ႀကီးဟစ္က်ယ္ ဆုေတာင္းတယ္။ “နိဗၺာန္မဂ္ဖိုလ္ကို ရက္တိုတိုနဲ႔ ရပါရေစ” တဲ့။
         အဲဒီလို ေန႔တိုင္း ေအာ္ေအာ္ၿပီး ဆုေတာင္းတဲ့အခါ၊ တစ္ေန႔က်ေတာ့ သူ႕ သူငယ္ခ်င္းတစ္

စိတ္ေကာင္း၊ ႏွလံုးေကာင္းရွိေသာ မိတ္ေဆြ။

၁။ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ ေကာင္းေသာစိတ္ႏွလံုးရွိသည့္ မိတ္ေဆြစစ္ကို သိအပ္၏။
    (ဥပကာရ မိတ္ေဆြ)
၂။ ခ်မ္းသာအတူ ဆင္းရဲလည္းအတူျဖစ္ေသာ ေကာင္းေသာစိတ္ႏွလံုးရွိသည့္ မိတ္ေဆြစစ္ကို    
သိအပ္၏။ (သမာနသုခဒုကၡ မိတ္ေဆြ)

ခ်က္ခ်င္းေသေသာ နတ္မ်ား။

         ကိုယ့္ထက္သာသူအေပၚ  ၀မ္းသာလိုက္လွ်င္  မုဒိတာဟူေသာ ကုသိုလ္ျဖစ္၏။  မနာလိုလိုက္လွ်င္
ဣႆာဟူေသာ အကုသိုလ္ ျဖစ္၏။ ကိုယ့္ေအာက္ နိမ့္သူအေပၚ ကရုဏာထားလွ်င္ ကုသိုလ္ရသလို ကိုယ့္
ထက္သာသူအေပၚ ၀မ္းေျမာက္လွ်င္လည္း ကုသိုလ္ရသည္သာ ျဖစ္၏။
         ထူးျခားခ်က္ကား ကရုဏာထားဖို႔ အတြက္ဆိုလွ်င္ ကိုယ့္အိပ္ထဲမွ ေငြေၾကး အနည္းနဲ႔အမ်ား ထုတ္

ကြက္လပ္ျဖည့္ ေမတၱာ

                                                                  (၁) ကိုယ့္အစာအိမ္က မလုိအပ္ပဲ ၀ယ္စားလုိက္ ေနၾကာေစ့ တစ္ထုပ္ရဲ႕ တန္ဘုိးဟာ ဆာေလာင္ေနတဲ့ ကေလးတစ္ေယာက္ အတြက္ဆုိရင္ အသက္ကယ္တဲ့ ေန႔လည္စာ တစ္နပ္လည္း ျဖစ္ႏုိင္ေကာင္းပါရဲ႕....

သူ႕ကြၽန္ မခံမည္

                                                        ဘုရားရွင္က ဒုကၡသစၥာ (ဆင္းရဲျခင္းအမွန္တရား

- The Truth of Suffering)

ကုိ အေသးစိတ္ ကြက္ကြက္
ကြင္းကြင္း ေျပာျပပါတယ္။

နားေထာင္သူ (Listener)
အေနနဲ႔
“ဒီဆင္းရဲေတြက ဘယ္ကျဖစ္ေပၚလာတာလဲ၊ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာတာလဲ”
ဆုိတဲ့အေတြး ဦးေဏွာက္ထဲေရာက္လာမွာ အမွန္ပဲ။

၃၁ ဘုံမွာ သတၱဝါ ေတြ ဘာေၾကာင့္ မကုန္နိဳင္ တာလဲ

ေမး။ ။အရွင္ ဘုရား၊ တပည့္ေတာ္ တို႔၏ ဗုဒၶဘာသာ ပန္းတိုင္ သည္ နိဗၺာန္ ျဖစ္ပါ သည္။ နိဗၺာန္ ကို မ်က္ေမွာက္ ျပဳသြားၾက သူမ်ားမွာ လည္း မ်ားျပား လွပါ သည္။ ဤသို႔ နိဗၺာန္ ကို မ်က္ေမွာက္ ျပဳသြား သူမ်ား မ်ားျပား လွေသာ္ လည္း သံုးဆယ့္ တဘံု တြင္ သတၱ၀ါ မ်ား ကုန္သည္ ဟူ၍ မရွိပါ။ လူ႔ဘံု တြင္ လည္း လူ႔ဘံု အေလ်ာက္၊ နတ္ဘံု တြင္ လည္း နတ္ဘံု အေလ်ာက္၊ တိရစၧာန္ ဘံုတြင္ လည္း တိရစၧာန္ ဘံု အ ေလ်ာက္ ေမြးဖြား ျဖစ္တည္ ေနဆဲ ပင္ ျဖစ္ သည္။

“ေမတၱသုတ္ေတာ္လာ လိုက္နာသင့္ဖြယ္ ( ၁၅ )ခ်က္။”

၁။ သေကၠာစ= တစိုက္မတ္မတ္စြမ္းနုိင္ေအာင္ ပြားမ်ားအပ္၏။
၂။ ဥဇု စ= ကိုယ္ႏွဳတ္ႏွစ္ပါး ႐ိုးသားေျဖာင့္မတ္သင့္သည္။
၃။ သုဟုဇု စ= သာမာန္မဟုတ္ပဲ အလြန္ေကာင္းစြာ ေျဖာင့္မတ္သင့္၏။
၄။ သု၀ေစာ စ= ဆိုဆံုးမ လြယ္သူျဖစ္သင့္၏။

နိဗၺာန္ကို တကယ္လိုခ်င္တာလား ?၊

         သဂၤဇာ ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးရဲ႕ စကားပံုေပါင္းခ်ဳပ္က်မ္းထဲမွာလာတဲ့ ပုံ၀တၳဳေလးတစ္ခု
ေပါ့။ သူ႕နာမည္က ေစ်းေတာင္က ကိုေမာင္တဲ့။ မႏၱေလးဘုရားႀကီးသြားၿပီး ေန႔စဥ္ ဘုရားရွိခိုးကာ
ေအာ္ႀကီးဟစ္က်ယ္ ဆုေတာင္းတယ္။ “နိဗၺာန္မဂ္ဖိုလ္ကို ရက္တိုတိုနဲ႔ ရပါရေစ” တဲ့။
         အဲဒီလို ေန႔တိုင္း ေအာ္ေအာ္ၿပီး ဆုေတာင္းတဲ့အခါ၊ တစ္ေန႔က်ေတာ့ သူ႕ သူငယ္ခ်င္းတစ္

စိတ္ေကာင္း၊ ႏွလံုးေကာင္းရွိေသာ မိတ္ေဆြ။

၁။ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ ေကာင္းေသာစိတ္ႏွလံုးရွိသည့္ မိတ္ေဆြစစ္ကို သိအပ္၏။
    (ဥပကာရ မိတ္ေဆြ)
၂။ ခ်မ္းသာအတူ ဆင္းရဲလည္းအတူျဖစ္ေသာ ေကာင္းေသာစိတ္ႏွလံုးရွိသည့္ မိတ္ေဆြစစ္ကို    
သိအပ္၏။ (သမာနသုခဒုကၡ မိတ္ေဆြ)

ခ်က္ခ်င္းေသေသာ နတ္မ်ား။

       ကိုယ့္ထက္သာသူအေပၚ  ၀မ္းသာလိုက္လွ်င္  မုဒိတာဟူေသာ ကုသိုလ္ျဖစ္၏။  မနာလိုလိုက္လွ်င္
ဣႆာဟူေသာ အကုသိုလ္ ျဖစ္၏။ ကိုယ့္ေအာက္ နိမ့္သူအေပၚ ကရုဏာထားလွ်င္ ကုသိုလ္ရသလို ကိုယ့္
ထက္သာသူအေပၚ ၀မ္းေျမာက္လွ်င္လည္း ကုသိုလ္ရသည္သာ ျဖစ္၏။
         ထူးျခားခ်က္ကား ကရုဏာထားဖို႔ အတြက္ဆိုလွ်င္ ကိုယ့္အိပ္ထဲမွ ေငြေၾကး အနည္းနဲ႔အမ်ား ထုတ္

သိဒိၶတင္ျခင္း

လူတစ္ေယာက္သည္ အျခားလူတစ္ေယာက္ကိုပါးစပ္က ပြစိပြစိလုပ္၍ မန္းမႈတ္ေပး႐ံုမွ်ျဖင့္
တကယ္ သိဒၶိေျမာက္သြားႏိုင္ပါသေလာ။

ယင္းသို႔ ေစတစ္လံုးႏွင့္ ဖန္တီးေပးႏိုင္သူကားေၾကာင္းက်ိဳးဝါဒ ဗုဒၶအယူ၌ ေရွးကလည္းမရွိခဲ့၊ ယခုလည္း မရွိ၊ေနာင္လည္းရိွမည္ မဟုတ္ပါ။

*** အေကာင္းဆံုးဘ၀ ပိုင္ရွင္ၿဖစ္ေစရန္***

                                      ဘ၀ ဟူသည္ သံသရာ ထဲမွ အခ်ိန္ပိုင္းတခုပါ ။
ဘ၀ ၊ ဘ၀ ေပါင္းမ်ားစြာလွည့္ပါတ္ေနသည္ကို သံသရာဟု ဖြင့္ဆိုထားပါသည္ ။ ဗုဒၵဘာသာ၀င္အမ်ားစု တို့သည္ သံသရာ လည္တယ္ဆိုတာ ကို လက္ခံထားတတ္ၾကၿပီး၊ ထိုသံသရာမွ လြတ္ေၾကာင္းကိုေတာ့ မစဥ္းစားပဲ ေမ့ေလ်ာ့ထားတတ္ၾကပါသည္ ။ သံသရာ ဆိုတာကို မေၾကာက္သ၍ေတာ့ ဘ၀ ေပါင္းမ်ားစြာ က်င္လည္ ေနရအံုးမွာပါ ။သံသရာဟုသည္ အလြန္ေၾကာက္စရာေကာင္းလွသည္ ။ သုဂတိသံသရာႏွင့္ ဒုကၡတိ သံသရာဟု ၍ႏွစ္မ်ိုးရွိပါသည္ ။

"အရိယာပုဂၢိဳလ္(၈)ေယာက္အေၾကာင္း သိမွတ္ဖြယ္"

                                                                                     ျမတ္စြာဗုဒၶ၏ တရားေတာ္ျမတ္တို႔အား နားၾကား၊လိုက္နာက်င့္သံုးၾကသျဖင့္ ေသာတာပ တၱိမဂ္ အစရွိသည့္ တရားထူးတရားျမတ္တို႔အားရရွိၾကသည့္သူတို႔ကို “အရိယာ”ဟုေခၚဆို၏။ ထိုသူတို႔သည္ မိမိတို႕ရရွိထားသည့္ ေလာကုတၱရာမဂ္ဉာဏ္(၄)ပါးႏွင့္ ဖိုလ္ဉာဏ္(၄)ပါးတို႔ကို အေၾကာင္းျပဳကာ ရရွိထားသည့္ တရားေတာ္အလိုက္ အရိယာပုဂၢဳလ္ (၈)ေယာက္ဟု သတ္မွတ္ ထား၏။ထိုအရာပုဂၢဳလ္ (၈)ေယာက္တို႔မွာ-

"ပိဋကတ္သံုးပံုကို သူရႆတီ တကယ္ေစာင့္သလား ?"

                                                                  ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာအထြန္းကားဆံုးဟု ဂုဏ္ယူေၾကြးေႀကာ္ေလ့ရွိတဲ့ ျမန္ မာႏိုင္ငံေတာ္ မွာ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာႏွင့္ လံုး၀ဆန္က်င္ေသာ အယူမွား၊အသိမွား၊အျမင္မွားေတြ ေျမာက္မ်ားစြာ ရွိပါတယ္။ ထိုအမွားမ်ားထဲတြင္ “သူရႆတီနတ္သမီးသည္ ပိဋကတ္သံုးပံုေစာင့္တဲ့သူျဖစ္တယ္” ဆိုေသာ အမွားဟာ အဆိုး၀ါးဆံုးပင္ျဖစ္၏။

ျမတ္ဗုဒၶကိုယ္ေတာ္တိုင္ ေဟာၾကားထားေသာ မိတ္ေဆြစစ္ (၁၆) ေယာက္

(က) ဥပကာရက မည္ေသာ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ မိတ္ေဆြစစ္ (၄)ေယာက္
...........................................................................................
၁။ မိမိက ေနမေကာင္းလွ်င္၊ ဒုကၡေရာက္ေနလွ်င္ ေစာင့္ေရွာက္တတ္ေသာ မိတ္ေဆြစစ္။
၂။ မိမိက ေမ့ေလ်ာ့တတ္လွ်င္ စည္းစိမ္ဥစၥာကို ေစာင့္ေရွာက္တတ္ေသာ မိတ္ေဆြစစ္။
၃။ မိမိက ေၾကာက္ရြံ႕တတ္လွ်င္ အားကိုး အားထားရာျဖစ္ေသာ မိတ္ေဆြစစ္။
၄။ မိမိက ျပဳဖြယ္ ကိစၥရွိလာလွ်င္ လိုအပ္သည္ထက္ ႏွစ္ဆ ကူညီတတ္ေသာ မိတ္ေဆြစစ္။

တိုင္ထိပ္ေပၚက သပိတ္ေတာ္ (သို႔) ရာဇၿဂိဳဟ္သူေ႒းရဲ႕ ဘာသာေရး ရွာပံုေတာ္

ဗုဒၶျမတ္စြာသည္ ရာဇၿဂိဳဟ္ျပည္ မကၤုလေတာင္ “ခ်ရားေတာ”မွာ ဆ႒မေျမာက္၀ါ ဆို၊၀ါကပ္ေ တာ္ မူပါတယ္၊ တိတၳိဂိုဏ္းဆရားႀကီး (၆)ေယာက္တို့လည္း သူတို့ကိုယ္သူ တို့ ဘုရားဟုေျပာဆိုၾကၿပီး ဗုဒၶျမတ္စြာႏွင့္ ေရာေယာင္ကာလူေတြအထင္ႀကီးေစရန္ ဗုဒၶျမတ္စြာ ၀ါဆိုေတာ္မူရာ ရာဇၿဂိဳလ္မွာပဲ ေနထိုင္ၾကပါတယ္။

'ကံဆုိတာဘာလဲ'

“ကမၼ” ဟူေသာ ပါဠိစကားကို ျမန္မာလုိ “ကံ”ဟုေခၚ၏။ ထုိ “ကံ” ဟူေသာ စကားကို တစ္မ်ိဳးထပ္၍ ျမန္မာျပန္လွ်င္ “အမူ”ဟု ေခၚျပန္သည္။ ထိုအမူကား ကိုယ္မူ၊ ႏူတ္မူ၊ စိတ္မူ အားျဖင့္ ၃-မ်ိဳး ကြဲျပား၏။ “ကိုယ္မူ”ဟူသည္ လက္ ေျခ စေသာ ကုိယ္အဂၤါျဖင့္ ျပဳရေသာ လုပ္ငန္းကိစၥစုတည္း။ ဥပမာ - “သူ႔အသက္ကို ကိုယ္တုိင္သတ္ျခင္း၊ အလွဴဒါနကို ကိုယ္တုိင္လွဴျခင္း ”စသည္တည္း။

သူေတာ္ေကာင္းအလွဴ ငါးမ်ဳိး

အလွဴဒါနအမ်ဳိးမ်ဳိး-

သူေတာ္ေကာင္းအလွဴသည္ ငါးမ်ဳိးရွိ၏။

၁။ သဒၶါဒါန။
၂။ သကၠစၥဒါန။
၃။ ကာလဒါန။
၄။ အႏုဂၢဟိတဒါန။
၅။ အႏုပဟစၥဒါန တို႔ျဖစ္ၾကသည္။

အျမတ္ႀကီးႀကီး ရခ်င္သူမ်ား အတြက္

ယခုေခတ္မွာ သူေတာ္သူျမတ္ေတြ နည္းပါးသြားျခင္းက သူေတာ္ေကာင္းတရားရဲ႕ အားနည္းခ်က္ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး ။ သူေတာ္ေကာင္းတရားကိို လိုိက္နာ က်င့္သံုးသူေတြ နည္းပါးသြားလို႔ သူေတာ္ေကာင္းေတြ နည္းပါးသြားရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္ ။ သူေတာ္ေကာင္း တရားမွာ အားနည္းခ်က္ရွိလို႔ မဟုတ္ဘူး ။ သူေတာ္ေကာင္းတရားမွာ ခၽြင္းခ်က္မရွိ ေကာင္းျမတ္ျပည့္စံုပါတယ္ ။