ဣေႁႏၵပြားလွ်င္ စိတ္ၾကည္လင္

ဗုဒၶဘာသာတရားေတာ္မ်ားသည္ စိတ္ကို ကိေလသာအညစ္အေၾကးတို႔မွ ကင္းေဝးစင္ၾကယ္ေစရန္ ေဟာၾကားေတာ္မူေသာ တရားေတာ္မ်ား ျဖစ္ေလသည္။
စိတ္သည္ လိုခ်င္တပ္မက္ျခင္းဟူေသာ ေလာဘတရား၊ အလိုမက်မႈ အမ်က္ထြက္ျခင္းဟူေသာ ေဒါသတရား၊ အမွားအမွန္ကို ခြဲျခားမသိမႈ ေတြေဝမိုက္မဲျခင္းဟူေသာ ေမာဟတရား ဤအေျခခံကိေလသာတရားတို႔၏ လႊမ္းမိုးမႈကို ခံရေသာအခါ ညစ္ႏြမ္း၏။ မၾကည္လင္ မသန္႔ရွင္းေတာ့ဘဲ စိတ္ၿငိမ္းေအးမႈကို မရႏိုင္ေတာ့ေပ။

စိတ္ေကာင္းရွိဖို႔က ပဓာန

“အရွင္ဘုရား၊ တပည့္ေတာ္ ဖခင္ႀကီးက သူမ်ားေတြလို ဘုရားလဲ မရွိခိုးဘူး၊ ပုတီးလဲ မစိပ္ဘူး၊ တရားလဲ မထိုင္ဘူး ဘုရာ့။ အဲဒါကို တပည့္ေတာ္ ဘယ္လိုယူဆရမလဲ။ ဗုဒၶဘာသာအရဆိုရင္ မိစၧာဒိ႒ိလို႔ ေခၚရမလား။ သူ႔ကို ဘုရားရွိခိုး ပုတီးစိပ္ တရားထိုင္ဖို႔ေျပာတိုင္း သူက သူမ်ားေတြလို ဘုရားတရားအလုပ္ မလုပ္ေပမယ့္ စိတ္ေကာင္းရွိရင္ ၿပီးတာပဲ၊ ဘုရားတည္ ေက်ာင္းေဆာက္ၿပီး ဘုရားဒကာအမည္ခံ၊ ပုတီးႀကီး လက္မွာ အၿမဲခ်ိတ္၊ ေအာ္ႀကီးဟစ္က်ယ္နဲ႔ ဘုရားကို ရွိခိုးၿပီး

ရွင္ပုဏၰေဟာၾကားေသာ သခၤ ါရကို ႐ႈျမင္ပံုတရားေတာ္။

       သခၤ ါရဆိုတာ ႀကံေတြးမွဳတို႔၊ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မွဳတို႔၊ ေစ့ေဆာ္မွဳတို႔၊ အသိဉာဏ္တို႔၊
စိတ္ရဲ႕ အေျခအေနေတြ အဲဒီ သခၤ ါရတရားေတြ အေပၚမွာလည္းပဲ မိမိရဲ႕စိတ္ထဲမွာ ျဖစ္ေပၚ
လာတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ျဖစ္ေပၚလာသမွ် အရာေတြဟာလည္းပဲ တစ္ခုမွ ၿမဲေနတာမရွိသည့္
အတြက္ေၾကာင့္ အားလံုးဟာ အနိစၥေတြခ်ည္းပါပဲ။ အဲဒီ အနိစၥ၊ မၿမဲတဲ့အရာ မွန္သမွ်ဟာ ဒုကၡ

ဒါနေၾကာင့္ ပါရမီမ်ား ျပည့္လြယ္ပါတယ္။

        ဒါနရွိသူသည္ ျဖစ္ေလရာဘ၀၌ ဥစၥာျပည့္စံုၾက၏။ ဥစၥာျပည့္စံုလွ်င္ (ပင္ကို စိတ္ရင္း
ေကာင္းသူ၊ ၀ိ၀ဋၬ နိႆိတဒါန ျပဳခဲ့သူအတြက္) သီလလံုၿခံဳ၏။ ဥပုသ္ရက္ရွည္ ေစာင့္ခြင့္ရ၏။
ဥစၥာမရွိလွ်င္ ၀မ္းေရးပူပင္ရသျဖင့္ အူမ မေတာင့္၍ သီလမေစာင့္ႏိုင္ရံုသာမက ငါးပါးသီလ
လံုဖို႔ရန္ ခဲယမ္း၏။ ဒါနရွိမွ သီလလြယ္ကူသည္။ ပညာရွာေဖြရာ၌လည္း ဒါနရွင္တို႔သာလွ်င္

“ သူယုတ္မာအဂၤ ါ ေလးပါး ”

   (၁)သူတစ္ပါး၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးမဲ့(မေကာင္းေၾကာင္း)ကို မေမးဘဲနဲ့ပင္ ေျပာၾကားတတ္ျပီး
ေမးလွ်င္လည္း ခ်ဲ ့ကား၍ ေျပာတတ္ျခင္း။
    (၂)သူတစ္ပါး၏ဂုဏ္ေက်းဇူး(ေကာင္းေၾကာင္း)ကို မေမးလွ်င္မေျပာဘဲ ေမးလွ်င္ေလွ်ာ့
ေပါ့၍ ေျပာျခင္း။

မဂၤလာႏွင့္ အိမ္ေထာင္”

“ေထာင္-ဆိုတာ တာဝန္မဲ့သူ၊ ဥပေဒခ်ဳိးေဖာက္သူတို႔ က်ေရာက္ရတဲ့
လြတ္လပ္ေပ်ာ္ရႊင္မႈအားလံုး ဆိတ္သုဥ္းရာ အက်ဥ္းစခန္းႀကီးျဖစ္သလို၊ “အိမ္ ေထာင္ ဆိုတာလဲ。。。”

ကဲ ‘မဂၤလာေဆာင္တယ္’ ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ နည္းနည္းေျပာၾကဦးစို႔။ မဂၤလာဆိုတာ
ႀကီးပြားခ်မ္းသာျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းအရာကို ေခၚတာ။

အသက္ရွိလို သေဘာထားပါ

“မင္းတို႔တစ္ေတြ ဘုရားကို ၾကည္ညိဳတဲ့အခါ  အသက္ထင္ရွားရွိတဲ့ဘုရားကို ေရာက္ေအာင္ လွမ္းၿပီး အာ႐ံုယူပါ။ ႐ုပ္တုေတာ္ ဆင္းတုေတာ္ေလာက္တြင္ ရပ္မေနပါႏွင့္၊ ႐ုပ္တုေတာ္ ဆင္းတုေတာ္ကိုလည္း အသက္ရွိတဲ့ ဘုရားလို သေဘာထားပါ၊ ႐ိုေသပါ၊ ေလးစားပါ၊ ဘုရားကို ဆြမ္းလွဴ ၊ ေရကပ္၊ ပန္းကပ္
လုပ္လိုတဲ့အခါမွာလဲ အသက္ရွိတဲ့ဘုရားအား လွဴသလို သေဘာထားပါ။”

ရွင္ပုဏၰ ေဟာၾကားေသာ သညာကို ႐ႈျမင္ပံုတရားေတာ္။

         လူေတြမွာ အာ႐ုံတစ္ခုကိုမွတ္ၿပီး သိတတ္တဲ့ မွတ္သိ ဆိုတာေလးရွိတယ္။ သညာေပါ့။
အဲဒီ အမွတ္သညာနဲ႔ ပတ္သက္လာလို႔ ရွိရင္လည္း လူေတြကေျပာတယ္။ ေအး၊ မွတ္ဉာဏ္
ေကာင္းလိုက္တာ၊ မွတ္ဉာဏ္မေကာင္းဘူး၊ မွတ္မိတယ္၊ မမွတ္မိဘူးနဲ႔ ေျပာၾကတယ္။ မွတ္
တယ္ဆိုတဲ့ သညာတရားေလးဟာ လူေတြရဲ႕ သႏၲာန္မွာ အခု ျဖစ္ၿပီးေတာ့ အခု ပ်က္သြားတဲ့

ဗုဒၶရဲ႕ လူတိုင္းအတြက္ (အသင့္ေတာ္ဆံုး) ၾသ၀ါဒ။

        ျမတ္စြာဘုရားက လူတိုင္း လိုက္နာႏိုင္တဲ့ သဘာ၀တရားကို လက္ညိဳးထိုးျပေတာ္မူခဲ့
တယ္။ အမၺလဌိက ရာဟုေလာ၀ါဒ ေဒသနာမွာ “ ရာဟုလာ၊ တစ္စံုတစ္ရာ ေျပာမယ္ႀကံရင္
အလ်င္စလို မေျပာနဲ႔၊ သတိထားလိုက္ဦး၊ ငါေျပာေတာ့မွာပဲ ဆိုတာ သတိထားလိုက္ဦး။ ၿပီး
ေတာ့မွ ငါ ေျပာမယ့္စကားဟာ ငါ့ ထိခိုက္မလား၊ သူတစ္ပါး ထိခိုက္မလားဆိုတာ ဆင္ျခင္

“တရားပြဲေတာ္မွ ဖိတ္ၾကားပါသည္။”

၁။   သာသနာႏွင့္  လူ႕ဘ၀၊
      ေတြ႕ဆံုဖို႔ရန္  လြန္စြာခက္ခဲလွ။
      သာသနာႏွင့္  ေတြ႕ဆံုတုန္း၊
      တရား မ်ားမ်ား  နာၾကအုန္း။

မလြန္ဆန္လႉအသင္းႀကီး ေပၚေပါက္လာပံု သမိုင္း

သာသနာ့မိခင္ ေက်းဇူးဆပ္ရန္ ၾကံျခင္း

ျမန္မာႏိုင္ငံ ဗုဒၶသာသနာသမိုင္း၌ အာဒိ တိပိဋကဓရ ဓမၼဘ႑ာဂါရိက၊ အဂၢမဟာပ႑ိတ၊ အဘိဓဇမဟာရ႒ဂု႐ု ဘဒၵႏၲ ဝိစိတၱသာရာဘိဝံသ ဆရာေတာ္ဘုရားသည္ -

ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္၏ ဦးဆံုး တိပိဋကဓရ ျဖစ္ေအာင္ အားထုတ္ျခင္း၊
ဆ႒သဂၤါယနာ ဝိႆဇၨက(အေျဖ)ဆရာေတာ္အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ေတာ္မူျခင္း၊
မဟာဗုဒၶဝင္က်မ္းႀကီး ၆-တြဲ (၈-အုပ္) ျပဳစုေတာ္မူျခင္း - ဟူေသာ ေရွ႕ပိုင္း သာသနာျပဳ လုပ္ငန္း သံုးသြယ္တို႔ကို ေဆာင္႐ြက္ေတာ္မူၿပီးသည့္ေနာက္ ေဖာ္ျပလတၱံ႔ပါအတိုင္း ဆင္ျခင္ေတာ္မူခဲ့ပါသည္။

အာနႏၵာေဗာဓိပင္ သမိုင္း

တခ်ိန္က ျမတ္စြာဘုရား သာဝတၳိျပည္မြန္ ေဇတဝန္ေက်ာင္းေတာ္မွာ ကိန္းေအာင္းေမြ႕ေလ်ာ္ သီတင္းသံုးေတာ္မူစဥ္တုန္းက၊ အမွန္ေတာ့ သာဝတၳိျပည္မြန္ ေဇတဝန္ေက်ာင္းဆိုတာ ျမတ္စြာဘုရား အမ်ားဆံုး သီတင္းသံုးတဲ့ ေက်ာင္းေတာ္ႀကီး ျဖစ္ပါတယ္။
သာဝတၳိျမိဳ႕ဟာလည္း ျမတ္စြာဘုရား အမ်ားဆံုး သီတင္းသံုးတဲ့ ျမိဳ႕ေတာ္ႀကီး ျဖစ္ပါတယ္။

ေ၀ဒနာကို ႐ႈျမင္ပံုတရားေတာ္။

        လူေတြမွာ နာမ္တရားအေနနဲ႔ ေျပာမယ္ဆိုရင္ ခံစားခ်က္ေတြရွိၾကပါတယ္။ ေပ်ာ္ရႊင္
တာလည္း ခံစားတာပါပဲ၊ ၀မ္းနည္းတာလည္း ခံစားတာပါပဲ၊ အဲဒီ- ေပ်ာ္ရႊင္မွဳ ဆိုတာလည္းပဲ
ထာ၀ရေပ်ာ္ရႊင္ေနတာ မဟုတ္ပါ၊ ၀မ္းနည္းမွဳ ဆိုတာလည္းပဲ ထာ၀ရ ၀မ္းနည္းေနတာ မ
ဟုတ္ပါ။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ေ၀ဒနာဆိုတဲ့ ခံစားမွဳဟာလည္းပဲ ၿမဲတဲ့အရာမဟုတ္ပါ။ ၿမဲတဲ့အရာ

ကမၻာ့အဆင့္အျမင့္ဆံုး ယဥ္ေက်းမွဳႀကီး။

      ကမၻာ့လူ႕အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ မတူညီတဲ့ ယဥ္ေက်းမွဳေတြ အေျမာက္အမ်ား ရွိပါတယ္။ လူ
တစ္မ်ိဳးရဲ႕ ယဥ္ေက်းမွဳလုပ္ရပ္ဟာ အျခားလူတစ္မ်ိဳးအတြက္ မႏွစ္သက္စရာ လက္မခံႏိုင္စရာ
ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ လူမ်ိဳးစုတစ္ခုရဲ႕ သိမ္ေမြ႕ပါတယ္ဆိုတဲ့ အမူအရာဟာ အျခား လူမ်ိဳးစု
တစ္ခုအတြက္ စိတ္မခ်မ္းေျမ႕စရာ ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ အမ်ားလက္ခံႏိုင္တဲ့ ယဥ္ေက်း

ကသိုဏ္း ၁၀ ပါး။

၁။ ပထ၀ီ ကသိဏ        = ပထ၀ီ(ေျမ) ကသိုဏ္း။
၂။ အာေပါ ကသိဏ       = အာေပါ(ေရ) ကသိုဏ္း။
၃။ ေတေဇာ ကသိဏ      = ေတေဇာ(မီး) ကသိုဏ္း။
၄။ ၀ါေယာ ကသိဏ       = ၀ါေယာ(ေလ) ကသိုဏ္း။

“ႀကီးမားေသာ ပညာဉာဏ္ကုိ ျဖစ္ေစတတ္တဲ့ အက်င့္တရား”

ပုဂံေခတ္ကပဲ ၊ အသကႀ္ကီး မွ စာေပသင္တာဟာ တတ္ေျမာက္ႏုိင္ေသးတယ္လို႔၊
စာေပသင္ ၾကားေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ “စိတ္ဓာတ္ေတြ မက်ၾကဖုိ႔” ဆိုၿပီး စံနမူနာျပသြားတဲ့
“ဦးက်ေပြ႕(ဦးက်ည္ေပြ႔)” ဆိုတာလည္း ပဲစံနမူနာယူရမယ့္ ပုဂၢိဳလ္ တစ္ဦးပဲ။